Sık Görülen Göz Hastalıkları · Ambliyopi (Göz Tembelliği)

Ambliyopi erken çocukluk döneminde normal görsel gelişimini tamamlayamamış göz için kullanılan bir terimdir. Halk arasında bilinen ismi tembel gözdür. Bir göz normal gelişimini tamamlarken diğer göz normal görsel gelişimini tamamlayamıyorsa o göz için ambliyopik göz ya da tembel göz terminolojisi kullanılır. Genellikle sadece bir göz ambliyopiden etkilenir ama her iki gözün de tembel olma riski vardır. Her yüz kişiden iki ya da üçünde göz tembelliği görülebilir ve ambliyopiyi düzeltmek için en önemli zaman erken çocukluk dönemidir.

Normal Görüş Nasıl Gelişir

Yeni doğanlar genellikle görebilirler. Ancak anne babalarını takip etmeleri bir iki ay kadarlık bir zamanı bulabilir. Erken çocukluk yaşlarında görsel sistem hızlıca gelişir ve görüşte vücudun diğer tüm organları gibi yavaş yavaş gelişmeye başlar.

Eğer bir çocuk gözlerini ya da gözlerinden bir tanesini normal olarak kullanmıyorsa o gözde görme keskinliği gerektiği gibi gelişmez ve hatta olan görüşte azalabilir. Normal görsel sistem hayatın ilk dokuz yılında genellikle tam olarak gelişmiştir ve bu yaştan sonra başka bir değişiklik beklenmez.

Her iki gözde eşit görüş normal bir görüntü kalitesi için gereklidir. Binoküler görüş adını verdiğimiz bu görüş özellikle derinlik hissi ve kontrast görme açısından çok önemlidir. İlerleyen yaşlarda bazı iş ve meslek gruplarında her iki gözle bakışta derinlik hissinin olması çocuk için çok önemlidir. Ayrıca bir gözünde tembellik olan insanların diğer gözlerini kaybetme riski normal insanlara göre yani her iki gözü gören insanlara göre iki ila altı kat daha fazladır.

Bu nedenle ambliyopinin (göz tembelliği) erken tanısı ve tedavisi çok önemlidir.

Ne Zaman Görme Muayenesi Olmalı.

Her çocuk üç yaşına kadar en az bir kez göz muayenesi olmalıdır. Eğer ailede şaşılık, erken çocukluk kataraktı, ciddi göz hastalıkları gibi sorunlar varsa bu çocukları biraz daha erken muayene etmek daha doğru olacaktır.

Göz Tembelliğinin Nedeni Nedir?

Ambliyopi gözün normal görüşünü etkileyen sebepler nedeniyle ortaya çıkar.Bazı durumlarda ambliyopiye neden olacak faktörler genetik veya kalıtsal olabilir.Ambliyopinin üç temel nedeni vardır.

1-Şaşılık

2-Kırma kusurları ve düzgün - eşit odaklanamama

3-Normalde şeffaf olan göz dokularının bulanıklaşması

1-Şaşılık

Şaşılık ambliyopinin en sık nedenidir. Kayan göz genellikle çift görmeye neden olduğu için beyin iyi gören ve düzgün odaklanan gözü seçmeye eğilimlidir. Bu nedenle kayan göz baskı altında kalır ve iyi bir görüş geliştiremez. Sıklıkla tembel olan göz kayan gözdür.

2-Kırma Kusurları

Kırma kusurları gözlükle düzeltilebilen görme kusurlarıdır. Bir gözde diğerine göre ileri düzeyde miyop, hipermetrop veya astigmat varsa o gözde ambliyopi gelişebilir.

İyi odaklanamamış (bulanık gören göz) genellikle beyin tarafından bloke edilir.Bu göz her ne kadar dışarıdan bakışta normal gözükse de görüşü kötüdür. Bu en zor tespit edilebilen ambliyopi çeşitidir. Çünkü çocuğun diğer gözü iyi görür ve bakışları normaldir.

Kırma kusurlarında ambliyopi her iki gözde birden de gelişebilir. Eğer her iki gözde çok yüksek seviyede astigmat, çok yüksek seviyede hipermetrop veya  çok yüksek seviyede miyop varsa her iki gözde de tembellik gelişir. 

3- Normalde Şeffaf Olan Göz Dokularının Bulanıklaşması

Bebeklik çağında ortaya çıkabilecek bir katarakt veya kornea bulanıklığı ambliyopiye neden olabilir. Görüntünün net olarak retinaya odaklanamayacağı bu durumlar en ağır göz tembelliği nedenleridir.

Ambliyopi Nasıl Tanınır

Aile bireylerinin ambliyopiyi tanıması genellikle pek mümkün olmaz. Bir çocuk bir gözünün iyi diğer gözünün kötü gördüğünü sıklıkla fark edemez. Çocuğun gözlerinde şaşılık veya anormal bir bulanıklık yoksa ailenin de bunu fark edip bir şeylerin yanlış olduğunu hissetmesi zor olacaktır.

Ambliyopi göz doktoru tarafından tespit edilebilen bir hastalıktır. Muayene sırasında çocuğun gözlerinin ayrı ayrı gösterilen objelere fiksasyonunun nasıl olduğu değerlendirilir. Bu objeleri takibi ve takibinin süresi doktorunuz tarafından değerlendirilir. Farklı testler kullanılarak bebeğin ya da çocuğun gözleri teker teker kapatıldığında açıkta kalan gözün buna nasıl reaksiyon verdiği değerlendirilir. Sıklıkla çocuklar ambliyopik olan gözleriyle bakmak istemezler. Diğer göz kapatıldığında genellikle bebek kapamanın etrafından bakmak ister onu çıkartmak ister veya ağlar.

Bir gözde az görüş her zaman ambliyopi ya da göz tembelliği anlamına gelmez. Çocuklarda az görme genellikle gözlük reçetesi verilerek yeni gözlükler verilerek düzeltilebilir.

Göz doktoru ayrıca gözün iç yapılarını da  detaylı bir şekilde inceleyerek görme azalmasına neden olabilecek diğer faktörleri de değerlendirecektir. Bu faktörler arasında katarakt, göz içi iltihapları, tümörler veya gelişimsel diğer göz anomolileri olabilir.

Ambliyopi Nasıl Tedavi Edilir

Amliyopiyi düzeltmek için , çocuk genellikle zayıf olan gözünü kullanmaya zorlanır. Bu iyi gören gözün kapatılmasıyla gerçekleştirilir, bu kapama genellikle haftalar veya aylar sürebilir. Kapama tedavisiyle zayıf gören gözün görüşü her ne kadar arttırılabilse de daha sonra yarım zamanlı veya kısa süreli kapamalara devam edilebilir.

Kırma kusurlarının tedavisi için aynı zamanda gözlük reçete edilebilir.Bazen hem gözlük hem kapama birlikte tedavi alternatifi olarak uygulanabilir.Kimi zaman kapama yerine görmeyi bulandıran damlalar kullanılabilir veya görmeyi bulandıran gözlük camları da hastalara reçete edilebilir. Eğer ambliyopi şaşılık nedeniyle gelişmişse genellikle kapama tedavisi ve gözlük tedavisi ameliyattan önce verilerek görüş ideal kapasiteye çekilmeye çalışılır.

Eğer göz muayenesinde katarakt veya herhangi bir başka bir organik anormallik saptanmışsa daha erken cerrahi gerekecektir. Çocukluk çağında katarakt ameliyatı olan hastalara göz içi lensi uygulanabilir veya ameliyat sonrası bu hastalar  gözlük veya kontakt lens kullanarak görüşlerini düzeltebilirler.

Ambliyopi Neden Tedavi Edilmelidir

Ambliyopi tedavi edilmezse bir çok problem ortaya çıkabilir. Bunlardan en önemlisi ;

1-Ambliyopik göz çok ciddi olarak ve kalıcı görme kaybına neden olur

2-Derinlik hissi (üç boyutlu görme) kaybolabilir

3-Eğer iyi gören göz bir hastalık veya kaza nedeniyle kaybedilirse yaşam boyu bir körlükle sonuçlanabilir.

Ambliyopinin tedavisi sırasında göz doktorunuz size farklı tedavi yöntemleri ve onları nasıl uygulayacağınız konusunda yardımcı olacaktır. Çocuklar genellikle iyi olan gözlerinin kapatılmasını istemezler.Aile olarak sizlerin sorumluluğu çocuğunuza bu süreçte mümkün olabildiği kadar yardımcı olmak ve onu bu tedavi için ikna etmektir.

Başarılı bir tedavi için sizin tedaviye olan ilginiz , tedaviye olan katkınız ve bunun devamlılığı çok önemlidir.

Görme Kaybı Önlenebilir

Ambliyopi (göz tembelliği) tedavisinde başarının en önemli şartı 1. Tedaviye erken başlanması 2.ttedaviye başlanıldığında ambliyopinin çok ağır (derin) olmamasıdır.

Çocukluk döneminde tespit edilen, şaşılık veya kırma kusurları nedeniyle gerçekleşmiş olan ambliyopi sıklıkla başarıyla tedavi edilebilir. Dokuz-on yaşına kadar bu çocuklar gerekli görsel veya cerrahi rehabilitasyon aldıklarında dokuz-on yaşlarından sonra ambliyopi tekrarlamayacaktır. Ambliyopi çocukluk çağında tespit edilemezse tedavisi ne yazık ki imkansızdır. Saydam göz dokularının bulanıklığı nedeniyle gelişen ambliyopi ise çok erken dönemde tespit edilmeli ve hayatın ilk bir iki ayında tedavi edilmelidir.

İletişim Formu

İletişim formunu doldurarak bizle bağlantı kurabilir veya merak ettiklerinizi doktorlarımıza sorabilirsiniz.

İletişim
Ad, Soyad
E-posta
Telefon
Mesaj
Onay Kodu